Aanvragen

Richtlijnen voor het aanvragen van een rijbewijs voor ICD-dragers; update met downloads voor de Geschiktheidsverklaringen en de werkgeversverklaring (juli 2016)

Opmerking vooraf: Eigen verklaring wordt Gezondheidsverklaring

Met ingang van 1 novembver 2017 heeft het CBR de naam van de zogenaamde ‘Eigen verklaring’ vervangen door ‘Gezondheidsverklaring’ en die van de ‘Eigen verklaring met medisch verslag’  door ‘Gezondheidsverklaring 75+. Het medisch verslag gaat ‘Keuringsverslag heten.

De naamsverandering en daarmee de vervanging van de formulieren vindt geleidelijk plaats en voorlopig worden de beide namen nog naast elkaar gebruikt. Daarom wachten we met de update van dit artikel tot de vervangingsprocedure volledig is afgerond. (volgens de planning van het CBR in het tweede kwartaal van 2018). Voor meer informatie verwijzen we naar het nieuwsbericht van 16 november, elders op deze site.

De prijs voor de ‘Gezondheidsverklaringen’ bedraagt per 1 januari 2018 € 34,80 als u deze koopt op het gemeentehuis of downloadt op de website van het CBR. Laat u de verklaringen per post toesturen door de klantenservice van het CBR, dan betaalt u €10,00 extra omdat de bestelling aangetekend wordt verzonden.  

 

___________________________________________________________________________________________

 

Sinds 1 juni 2000 mogen ICD-dragers onder strikte voorwaarden motorvoertuigen besturen van Groep 1 en dan nog alleen voor privé-gebruik. Onder Groep 1 vallen sinds januari 2013 de rijbewijscategorieën A1, A2, A (motorrijwielen), B (personenauto's), B+ en B+E (beide voor personenauto's met aanhanger) en het T-rijbewijs (nodig voor het besturen van een Land- of Bosbouwtrekker (LBT) of bijna alle motorvoertuigen met beperkte snelheid (MMBS)).

Wat de genoemde categorieën precies inhouden kunt u vinden op www.rdw.nl/rijbewijscategorieën.

 

De wettelijke tekst luidt als volgt (Regeling eisen Geschiktheid 2000, artikel 6.7.4, Staatscourant nr. 99, 23 mei 2000, pagina 10 e.v.; gewijzigd 8 juni 2004, Staatscourant nr. 106, pagina 13 e.v.):

Voor personen bij wie een implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) is ingebracht, is altijd een specialistisch rapport van een cardioloog met kennis en ervaring op dit gebied vereist. Deze personen zijn ongeschikt gedurende een observatieperiode van twee maanden na implantatie. Blijkt aan het einde van deze periode, dat het apparaat geen elektroshocks heeft afgegeven, dan wel dat zich tijdens stimulatie door de ICD geen ernstige hemodynamische problemen (duizeligheid of bewustzijnsverlies) hebben voorgedaan, dan kunnen bedoelde personen voor een beperkte termijn geschikt worden verklaard voor rijbewijzen van Groep 1. De maximale geschiktheidstermijn is vijf jaar.

 
Wanneer een ICD in of na bedoelde observatieperiode één of meer stroomstoten heeft afgegeven, geldt ongeschiktheid. Blijkt uit specialistisch onderzoek dat deze elektroshocks terecht zijn afgegeven, dan is betrokkene ongeschikt gedurende minimaal twee maanden na de laatste shock. In geval van misplaatste shocks zijn ICD-dragers ongeschikt totdat de kans op dergelijke shocks voldoende is gereduceerd door het opnieuw afstellen van de ICD. Het laatste moet blijken uit een observatieperiode van minimaal twee maanden na herafstelling van de ICD. Personen met een ICD zijn in alle gevallen ongeschikt voor rijbewijzen van Groep 2.

Strenge eisen moeten worden gesteld aan aanvragers van een rijbewijs van Groep 1, die dit rijbewijs beroepsmatig gebruiken. Zij zitten vele uren achter het stuur en dragen grote verantwoordelijkheden. Dragers van een ICD kunnen daarom in beginsel alleen geschikt worden verklaard als het gebruik wordt beperkt tot privé-gebruik.

 
In individuele gevallen kan een uitzondering worden gemaakt op de beperking tot privé-gebruik voor een termijn van maximaal vijf jaren en kan het rijbewijs ook worden gebruikt voor bepaalde vormen van beroepsmatig gebruik. Voorwaarde is keuring door een specialist (in dit geval een cardioloog) en een verklaring van de werkgever waaruit blijkt dat niet meer dan vier uren per dag beroepsmatig gebruik wordt gemaakt van het rijbewijs. Deze uitzondering is niet mogelijk indien het beroepsmatig gebruik betrekking heeft op het vervoeren van personen of het onder toezicht doen besturen van derden.

 

Wat betekent dit nu voor u als ICD-drager in de praktijk?

Als bij u een ICD is geïmplanteerd en u in de eerste 2 maanden daarna geen shock hebt gekregen, kunt u opnieuw medisch rijgeschikt worden verklaard voor het besturen van een motorvoertuig en opnieuw een geldig rijbewijs aanvragen, alleen voor privé-gebruik, (code 100, zie onder A), of ook voor beperkt beroepsmatig gebruik, (code 101, zie onder B), dit laatste weliswaar met inachtneming van de beperkingen zoals die hierboven in de laatste alinea van artikel 6.7.4 zijn omschreven.

 

LET WEL: ‘Wachttijd twee maanden’ betekent helaas niet dat u daarna meteen weer achter het stuur kunt. Pas na het verstrijken daarvan mag de cardioloog namelijk de geschiktheidsverklaring afgeven die u nodig hebt voor het aanvragen van een nieuw geldig en gecodeerd rijbewijs. In de praktijk moet u er helaas rekening mee houden dat het drie tot vier maanden kan duren eer het begeerde papiertje in uw bezit is, ook al heeft het CBR toegezegd een vrijwillige melding zoals die van u met voorrang te behandelen.   

 

A. Het aanvragen van een rijbewijs, uitsluitend voor privé-gebruik (code 100)

Voor het aanvragen hebt u nodig:
      1. Een zogenaamde Eigen verklaring of
      2. Eigen verklaring met geneeskundig verslag
          (opsturen binnen 14 dagen na ondertekening door de keuringsarts)
      3. Een Geschiktheidsverklaring van uw cardioloog.
          (geldigheidsduur 3 maanden na afgifte)

 

     Ad 1: Eigen verklaring

 

De Eigen verklaring kunt u kopen op het gemeentehuis of downloaden en kopen via mijn.cbr.nl (prijs momenteel € 27,80, per 1 januari 2016 € 32,80). Het formulier bevat onder andere een tiental vragen over aandoeningen die de verkeersveiligheid in gevaar zouden kunnen brengen. 

Vraag 5 op de Eigen verklaring luidt:

Wordt of werd u behandeld voor inwendige ziekten als suikerziekte, hart- en vaatziekten, verhoogde bloeddruk, nierziekte en longziekte, of hebt u een hart- of vaatoperatie ondergaan?

 

Als ICD-drager moet u deze vraag in elk geval met Ja beantwoorden. Als u alle andere vragen met Neen kunt beantwoorden en het positieve antwoord alleen een ICD betreft (en niet bijvoorbeeld ook suikerziekte), accepteert het CBR - in tegenstelling tot het wettelijk voorschrift dat een verklaring van een specialist vereist is (Reglement Rijbewijzen artikel 100) - dat u aan de achterzijde van het formulier onder Aantekening/opmerking(en) het antwoord zelf toelicht door te vermelden dat u ICD-drager bent, voor alle duidelijkheid onder verwijzing naar de geschiktheidsverklaring van de cardioloog die u ook moet meesturen (zie verder onder Ad 3). In alle andere gevallen is een aantekening van een arts, waaruit de aard en ernst van de aandoening blijkt, zonder meer verplicht.

 

Zaak is wel dat u heel duidelijk vermeldt dat uw ‘ja’ alleen betrekking heeft op de implantatie van een ICD. Anders loopt u het risico dat het CBR uw aanvraag terugstuurt met de opmerking dat toch een handtekening van een specialist vereist is, wat weer extra kosten en een langere wachttijd met zich meebrengt. Het antwoord op vraag 5 betreft namelijk meer ziektes.

 

Opmerking: Als u verplicht bent om voor het aanvragen van uw nieuwe rijbewijs gebruik te maken van een Eigen verklaring met geneeskundig verslag omdat u 75 jaar of ouder bent, dan eist het CBR altijd een handtekening van een keuringsarts, ook al heeft het antwoord ja alleen betrekking op een ICD.

 

Ad 2: Eigen verklaring met geneeskundig verslag

 

Het is een algemeen verbreid misverstand dat pas bij het bereiken van de leeftijd van 75 jaar een nieuw rijbewijs moet worden aangevraagd, waarvoor wettelijk een medische keuring door een (onafhankelijke) arts vereist is (ogen, bloeddruk, armen, benen) en waarvoor u gebruik dient te maken van een Eigen verklaring met geneeskundig verslag. Bepalend voor het tijdstip van de verplichte seniorenkeuring is de datum waarop uw  huidige geldige rijbewijs verloopt en of u tussen de 70 en de 75 voor het eerst een rijbewijs met code 100 of 101 moet aanvragen (zie onder 1) of dat u in die periode een al bestaand rijbewijs met Code 100 of 101 moet verlengen omdat u al langer een ICD hebt (zie onder 2).

 

1. Aanvraag nieuw rijbewijs met code 100 of 101

U bent tussen de 70 en 75 jaar oud en voor het eerst is bij u een ICD geïmplanteerd. Wilt u te allen tijde juridisch voor 100% gedekt zijn, dan dient u  een nieuw geldig rijbewijs met code 100 of 101 aan te vragen.

In dit geval is sprake van een (volgens de wet nog niet verplichte) melding terwijl u nog in bezit bent van uw oude geldige rijbewijs. Als dit verloopt op of na de datum waarop u 75 wordt (zie voor de einddatum de achterzijde van uw rijbewijs) dan moet u de verplichte medische keuring voor 75-jarigen nu al ondergaan en het model Eigen verklaring met geneeskundig verslag gebruiken. Het verslag moet u door een arts laten invullen en daarna samen met het rapport van uw cardioloog opsturen. Wat de keuringsarts betreft: van het CBR mag u de keuring laten uitvoeren door uw huisarts maar het artsengenootschap KNMG maakt daar bezwaar tegen om te voorkomen dat de vertrouwensrelatie tussen huisarts en patiënt wordt verstoord. Het beste kunt u daarom een onafhankelijke arts of keuringsarts benaderen. Bij ouderenbonden kunt u vaak terecht tegen een gereduceerd tarief.

 

2. Verlenging bestaand rijbewijs met code 100 of 101

U bent tussen de 70 en de 75 maar reeds in het bezit van een rijbewijs met code 100 of 101 omdat u al langer ICD-drager bent. In dit geval wordt uw rijbewijs nog verlengd voor vijf jaar zonder dat u extra gekeurd hoeft te worden. U kunt dus nog gebruikmaken van het model Eigen verklaring dat alleen bestaat uit een vragenlijst. Wel hebt u natuurlijk de geschiktheidsverklaring van uw cardioloog nodig. Vergeet ook niet zelf duidelijk aan te geven dat u vraag 5 met ja hebt beantwoord alleen vanwege de ICD en niet bijvoorbeeld vanwege suikerziekte. De keuring door de (onafhankelijke) arts vindt plaats op het moment dat u na uw 75ste dit rijbewijs opnieuw wilt verlengen. Pas dan hebt u de Eigen verklaring met geneeskundig verslag nodig.

 

Overgangssituatie:

Door de verhoging van de verplichte leeftijdskeuring van 70 naar 75 jaar kan het voorkomen dat u reeds eerder de verplichte seniorenkeuring hebt ondergaan op het moment dat u nog geen ICD-drager was en dat deze opnieuw moet plaatsvinden omdat u ten gevolge van de implantatie van een ICD uw rijbewijs moet vervangen. Als overgangsmaatregel accepteert het CBR dat u alleen code 100 of 101 aanvraagt voor uw huidige rijbewijs tot de datum waarop dat nog geldig is. Daarvoor gebruikt u dezelfde documenten en verzendadressen als voor het aanvragen van een rijbewijs met code 100 of 101 (zie http://www.stin.nl/, pagina Rijbewijzen, artikel Richtlijnen enz.).

 

Uiteraard kunt u ook kiezen voor het aanvragen van een nieuw rijbewijs voor de tijd van vijf jaar, maar dan moet u wel de verplichte keuring opnieuw ondergaan.

 

Ad 3: De Geschiktheidsverklaring van uw cardioloog

Op grond van de nieuwe eisen bent u als ICD-drager verplicht u te laten keuren door een cardioloog. Omdat het hierbij gaat om zeer specifieke kennis over de ICD neemt het CBR genoegen met een rapport van de cardioloog die u behandelt. In de meeste gevallen is dat een cardioloog van een implantatiecentrum, maar het kan ook de cardioloog zijn van het ziekenhuis, op wiens indicatie bij u een ICD is geïmplanteerd en bij wie u verder onder behandeling bent gebleven.

 

Eisen waaraan deze Geschiktheidsverklaring moet voldoen

Uit de verklaring moet minimaal blijken:

  1. Waar en wanneer de ICD, of, indien deze al één of meerdere keren vervangen is, het meest recente exemplaar is geïmplanteerd.
  2. De reden van implantatie.
  3. (Indien van toepassing) Op welke datum de laatste shock heeft plaatsgevonden.
  4. De termijn waarvoor u geschikt wordt bevonden (maximaal 5 jaar).
  5. De NYHA-klasse waarin u op grond van de ernst van uw hartziekte wordt ingedeeld. Lees meer.

Voor het afgeven van de verklaring kan uw cardioloog gebruikmaken van het CBR-formulier: SPECIALIST-CARDIOLOOG ICD.

Voor het downloaden van dit formulier als PDF-bestand (met het programma Adobe Reader) klik hier.

 

Geen computer: In dat geval kunt u als donateur van de STIN het formulier, onder vermelding van uw donateursnummer, aanvragen op ons kantoor in Zaandam. Het wordt u dan gratis toegezonden. Adres: Smitsven 18, 1504 AM, Zaandam; telefoon: 075-7850392.

 

De Geschiktheidsverklaring van uw cardioloog stuurt u zelf, samen met de Eigen verklaring, op naar het regiokantoor van het CBR in Rijswijk (voor het adres zie onder). Dat versnelt de procedure aanmerkelijk.

 

Opmerking: uw cardioloog behoudt zich te allen tijde het recht voor om alleen een verklaring van geschiktheid af te geven op verzoek van het CBR of zelfs de keuring van eigen patiënten te weigeren. In dat geval stuurt u alleen de Eigen verklaring op. Daarop vermeldt u naam en adres van uw cardioloog als deze alleen een geschiktheidsverklaring wil afgeven op verzoek van het CBR of dat hij zonder meer weigert dat te doen. Het CBR benadert uw cardioloog vervolgens schriftelijk of wijst een andere keuringsarts voor u aan. Dat de procedure daardoor aanmerkelijk langer duurt, spreekt voor zich.

 

Enkele weken nadat het CBR alle papieren van u heeft ontvangen, laat men u weten of u opnieuw medisch rijgeschikt kunt worden verklaard. Zo ja, dan kunt u op het gemeentehuis een nieuw rijbewijs kopen. De termijn waarvoor het rijbewijs geldig zal zijn en de beperkende code 100 (alleen tijdens privé-gebruik) zijn door het CBR reeds doorgegeven aan de computer van de Rijksdienst Wegverkeer te Veendam. Die geeft op haar beurt aan de gemeente door wat voor soort rijbewijs aan u kan worden uitgereikt. Het rijbewijs wordt niet meer door de gemeente vervaardigd maar op een centrale plek. Dit betekent dat voor de aanvraag van uw rijbewijs en de afgifte ervan, net als bij het paspoort, voortaan een termijn van vijf werkdagen geldt. Dit nieuwe rijbewijs, dat de vorm heeft van een creditcard, vermeldt de categorieën van Groep 1 die voor u van toepassing zijn, de geldigheidstermijn, de beperkende code 100 of 101 en de categorieën AM (bevoegdheid voor het besturen van een bromfiets, snorfiets of brommobiel) en T (bevoegdheid voor het besturen van een voertuig met beperkte snelheid zoals een tractor).
De geschiktheidsverklaring die u van het CBR ontvangt voor het aanvragen van een rijbewijs met code 100 of 101 is wettelijk één jaar geldig, maar het CBR verzoekt u om dit nieuwe rijbewijs binnen 4 weken aan te vragen omdat na die tijd het huidige rijbewijs ongeldig wordt verklaard.


 



Samengevat: Voor het aanvragen van een rijbewijs met code 100 hebt u nodig:
 
1. Eigen verklaring (al of niet met geneeskundig verslag)
2. Geschiktheidsverklaring cardioloog
 
Formulieren opsturen naar het (Regio)kantoor CBR, Postbus 1062, 2280 CB, Rijswijk. Dit adres staat al op de verzendenvelop die u ontvangt als u de Eigen verklaring koopt op het gemeentehuis.

 


 

B. Het aanvragen van een rijbewijs voor beperkt beroepsmatig gebruik (code 101)

 

Wenst u uw rijbewijs niet alleen privé maar ook beroepsmatig te gebruiken onder inachtneming van de beperkingen zoals die in artikel 6.7.4 laatste alinea zijn omschreven, dan volgt u dezelfde procedure als vermeld onder A, maar dient u dit rechtstreeks kenbaar te maken aan het hoofd Medische zaken van het CBR te Rijswijk.

 

Voor het afgeven van de geschiktheidsverklaring kan uw cardioloog gebruikmaken van het CBR-formulier: SPECIALIST-CARDIOLOOG ICD.

Voor het downloaden van dit formulier als PDF-bestand (met het programma Adobe Reader) klik hier.

 

Behalve de Eigen verklaring en de Geschiktheidsverklaring van uw cardioloog hebt u voor het aanvragen van een rijbewijs met code 101 ook per se een Werkgeversverklaring nodig, waaruit blijkt dat u voldoet aan de voorwaarden die worden gesteld in de laatste alinea van artikel 6.7.4. Bent u zelfstandig beroepsbeoefenaar dan mag u deze verklaring zelf invullen. U moet dan wel een uittreksel meesturen van uw inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast vraagt het CBR om een toelichting waaruit blijkt om welke redenen u code 101 aanvraagt.

 

Voor het downloaden van het formulier werkgeversverklaring als PDF-bestand (met het programma Adobe Reader) klik hier.

 

Geen computer: In dat geval kunt u als donateur van de STIN beide formulieren, onder vermelding van uw donateursnummer, aanvragen op ons kantoor in Zaandam. Ze worden u dan gratis toegezonden. Adres: Smitsven 18, 1504 AM, Zaandam; telefoon: 075-7850392.

 


Samengevat: Voor het aanvragen van een rijbewijs met code 101 hebt u nodig:

 

1. Eigen verklaring (al of niet met geneeskundig verslag)

2. Geschiktheidsverklaring cardioloog

3. Werkgeversverklaring

4. (Indien van toepassing) Uittreksel inschrijving Kamer van Koophandel

5. (Indien van toepassing) Eigen toelichting aanvraag code 101

 

OPSTUREN:
De formulieren voor het aanvragen van een rijbewijs met code 101 moet u opsturen naar het adres: CBR, Postbus 3014, 2280 GA Rijswijk en NIET naar het adres dat vermeld staat op het RAPPORT SPECIALIST-CARDIOLOOG ICD of de envelop die u ontvangt bij de Eigen verklaring op het gemeentehuis.

Onjuiste adressering kan leiden tot vertraging van de afhandeling van de aanvraag.
 



C. Eventuele vervanging van een rijbewijs met code 100 door een rijbewijs met code 101

 

Bent u reeds in het bezit van een rijbewijs met daarop code 100 en wilt u op een bepaald moment uw rijbewijs ook beroepsmatig gebruiken, dan bent u helaas verplicht een nieuw rijbewijs aan te vragen, met daarop de beperkende code 101, en te handelen zoals is omschreven onder B.

 

Op deze regel is één uitzondering: Is code 100 minder dan vier weken geleden opgelegd, dan kunt u gebruikmaken van uw recht op herkeuring en een verzoek daartoe - met vermelding van naam en adres van uw cardioloog - richten aan het hoofd Medische zaken van het CBR te Rijswijk. Deze benadert dan zelf uw cardioloog.

 

Opmerking: Zowel code 100 als code 101 zijn coderingen die niet zijn afgesproken in Europees verband, maar alleen gelden voor Nederland. Het CBR adviseert u daarom om de papieren waarin de codes worden uitgelegd, te bewaren bij uw rijbewijs voor het geval u naar de betekenis ervan wordt gevraagd.

 

Is de toegekende termijn verstreken, dan herhaalt zich de procedure. Het is verstandig om daar ruimschoots de tijd voor te nemen.

 


D: Verlenging (bestaand) rijbewijs met code 100 of 101

Uw gecodeerd rijbewijs is maximaal vijf jaar geldig. Voor de verlenging ervan hebt u dezelfde documenten nodig als die welke genoemd worden voor het aanvragen van een rijbewijs met code 100 onder A en voor code 101 onder B; dus onder andere ook nu weer een geschiktheidsverklaring van uw cardioloog en voor code 101 een werkgeversverklaring.
De reden is dat uw medische rijgeschiktheid in de loop van de voorbije 5 jaar veranderd kan zijn waardoor u in een andere NYHA-klasse moet worden ingedeeld.
Bent u inmiddels 75 jaar of ouder dan geldt voor u nu ook de verplichte seniorenkeuring en dient u gebruik te maken van een Eigen verklaring met geneeskundig verslag. Het verslag moet u door een keuringsarts laten invullen en daarna samen met het rapport van uw cardioloog opsturen.
Wat de keuringsarts betreft: van het CBR mag u de keuring laten uitvoeren door uw huisarts maar het artsengenootschap KNMG maakt daar bezwaar tegen om te voorkomen dat de vertrouwensrelatie tussen huisarts en patiënt wordt verstoord. Het beste kunt u daarom een onafhankelijke arts of keuringsarts benaderen. Bij ouderenbonden kunt u vaak terecht tegen een gereduceerd tarief.


 

E. En als u geen auto mag rijden, wat dan?

Als uw cardioloog en/of het CBR u medisch niet geschikt vindt voor het besturen van een auto, zou u, in overleg met uw cardioloog, kunnen bekijken of het mogelijk is van een brommobiel gebruik te maken. Hiervoor hebt u vanaf 1 oktober 2009 nodig (evenals voor het besturen van een brom- of een snorfiets  en een Spartamet, maar niet voor een elektrische fiets met pedaalondersteuning): 

  • Een geldig Nederlands rijbewijs (creditcardmodel), afgegeven na 1 oktober 2006 waarop de categorie  AM vermeld staat, of
  • Een geldig Nederlands rijbewijs voor de categorie A of B, afgegeven voor 1 oktober 2006.

Indien u niet in het bezit bent van een geldig of ongeldig rijbewijs dient u voor het besturen van een brommobiel, bromfiets of snorfiets een theorie- en een praktijkexamen af te leggen. Als u voor het praktijkexamen bent  geslaagd, kunt u in de gemeente waar u woonachtig bent een rijbewijs aanvragen voor de categorie AM. Doorgaans is dit tien jaar geldig.

 

Als u voor een kortere of langere tijd geen gebruik mag maken van uw auto omdat uw ICD shocktherapie heeft afgegeven, kunt u op grond van uw rijbewijs A of B van voor 1 oktober 2006 een bromfiets blijven besturen. Voor het besturen van een bromfiets gelden namelijk wel eisen voor theoretische en praktische rijvaardigheid, maar niet voor de medische geschiktheid. Indien u in het bezit bent van een creditcardmodel rijbewijs dat is afgegeven na 1 oktober 2006 staat de categorie AM daarop reeds vermeld.

 

Is uw rijbewijs door het CBR ongeldig verklaard of krijgt u geen nieuwe verklaring van (medische) geschiktheid, dan kunt u in de gemeente waar u woonachtig bent een nieuw rijbewijs voor de categorie AM aanvragen. Dit is eveneens van toepassing als u nog in het bezit bent van een ongeldig Nederlands rijbewijs (dat zijn geldigheid heeft verloren na 30 juni 1985) en u niet meer geschikt wordt bevonden om motorrijtuigen te besturen.

Lees meer