Implantatiecentra in beeld

Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht (april 2012)

Een moderne, frisse aanpak in een oude stad

Door Henk Nieuwenhuis, Joyce Schouten, Stephan Tuinenburg

 

Dordrecht kreeg, na Geertruidenberg, als tweede stad in het toenmalige graafschap Holland in 1220 stadsrechten. In diezelfde eeuw, in 1295, werd het Burger Gasthuis gesticht, de voorloper van het huidige ziekenhuis. De bezoeker, die de fraaie, imposante hal van het Albert Schweitzer Ziekenhuis (ASZ) betreedt, zal niet snel op de gedachte komen dat al bijna acht eeuwen anderen hem of haar zijn voorgegaan bij een consult aan een geneesheer of bij een bezoek aan een patiënt in een Dordtse geneeskundige inrichting. Op deze historische plek had de delegatie van de STIN een gesprek met Annette van Rijnbeek-de Meijer, ICD-verpleegkundige, Hans Schmidt, ICD- en pacemakertechnicus en Ewout van den Bos, ICD-cardioloog, alle drie werkzaam in het ASZ.

 

Ontstaan Albert Schweitzer Ziekenhuis

Het huidige ASZ is in 1989 ontstaan uit een fusie van het Gemeente Ziekenhuis, het Refaja Ziekenhuis en het Rooms-Katholieke Ziekenhuis. Enkele jaren later zijn daar nog eens de ziekenhuizen van Sliedrecht en Zwijndrecht bijgekomen. In deze plaatsen zijn nog steeds dependances. Op cardiologisch gebied is er nauwe samenwerking met het Beatrix Ziekenhuis in Gorinchem en wordt er structureel overleg gepleegd en samengewerkt met het Erasmus Medisch Centrum. Het werkgebied van het ASZ is grofweg het Eiland van Dordrecht, de Alblasserwaard en een deel van IJsselmonde, samen zo'n half miljoen inwoners.

 

Samenstelling team

Het CRT-/ICD-team bestaat uit de hartritmecardiologen dr. E.J. van den Bos, dr. P.N.W.M. Breuls en dr. L.J.P.M. van Woerkens, de pacemaker- en ICD-technici H. Schmidt en A. van Vliet en ICD-verpleegkundige A. van Rijnbeek-de Meijer.

 

ICD-implantatiecentrum

In 1972 werd de eerste pacemaker geplaatst en in 1999 de eerste biventriculaire (CRT) pacemaker. Sinds ruim een jaar worden er in het ASZ ook ICD's geïmplanteerd. De verwachting is dat er jaarlijks tussen de 100 en 120 ICD-implantaties zullen gaan plaatsvinden. De vergrijzing echter, die ook in deze regio optreedt, zal mogelijk een flinke stijging van het aantal ingrepen veroorzaken. De verhouding tussen de aantallen ICD- en CRT-D-implantaties is ongeveer 60-40. Boven de 75 jaar is het implantatiebeleid terughoudend.

 

Voorlichting

Wanneer er overwogen wordt om een ICD te implanteren, wordt er na het gesprek met de arts, die het voorstel doet, door Annette zeer uitvoerig met de patiënt en de eventuele partner of familie gesproken. Alle voor- en zeker ook de nadelen van de ICD worden belicht aan de hand van een uitgebreide checklist. Dat eerste gesprek duurt een tot anderhalf uur, afhankelijk van de vragen en de onzekerheden, die de patiënt bezighouden. Annette heeft veel documentatie, die onder andere bestaat uit STIN-publicaties. Zij is dan ook, net als de overige gesprekspartners, een enthousiast supporter van onze organisatie.

 

Procedure en controle

Is er besloten tot implantatie over te gaan, dan worden er strikte richtlijnen gehanteerd. Er wordt bijvoorbeeld altijd overleg gepleegd met het Erasmus Medisch Centrum. De controle wordt verricht door eigen technici en niet door technici van de fabrikanten. Het ASZ heeft geen elektrofysioloog. Er worden geen ablaties verricht; de lijntjes met het Erasmus Medisch Centrum zijn zo kort, dat daaraan nog geen behoefte wordt gevoeld. Er wordt nu gewerkt aan de mogelijkheid om eenmaal per week in het Beatrix Ziekenhuis te Gorinchem naast de pacemakercontrole ook ICD-controles uit te voeren. Natuurlijk wordt er ook gecontroleerd via telemonitoring, waarbij de ICD-drager duidelijk wordt gemaakt dat hij niet mag veronderstellen dat er dan 24-uurs bewaking is door de dienstdoend cardioloog of ICD-technicus. De patiënt moet alert blijven en luisteren naar zijn eigen lichaam.

Eigen database

Hans Schmidt is naast ICD-technicus ook IT-specialist. Hij heeft een systeem ontwikkeld waarbij alle gegevens van de patiënt en die van de hardware in een centrale database zijn opgeslagen. De behandelend of dienstdoend arts kan, natuurlijk alleen wanneer hij geautoriseerd is, deze gegevens, ook thuis, te allen tijde opvragen. Dit levert natuurlijk een enorme tijdsbesparing op en meerdere ziekenhuizen hebben al interesse getoond in het systeem.

 

Tot slot

Het is ons opgevallen, hoe geweldig gedreven het ASZ-team is. Ook op vrije dagen wordt er overleg gepleegd of nagevraagd hoe het met de patiënten gaat. Tijdens dit interview hadden twee gesprekspartners een vrije dag, maar enthousiast werd medewerking verleend aan het gesprek. Het motto van het team luidt niet voor niets:  De patiënt is klant en de klant is koning'. Dat is een invalshoek, die verrassende perspectieven kan openen.

Lees meer